Mistrzostwa Świata Kobiet 1949 – 1950

Otwarcie mistrzostw świata kobiet

Otwarcie kobiecych mistrzostw świata odbyło się wieczorem 19 grudnia 1949 roku w ogromnej sali Domu Armii Czerwonej (zdjęcie). Goście przybywali na długo przed oficjalnym rozpoczęciem turnieju. Wśród nich byli przedstawiciele sportowych organizacji, wielbiciele szachów z całego świata, ówczesne wielkie autorytety w dziedzinie szachów jak Smysłow, Lewenfisz czy Lilienthal (węgierski olimpijczyk, który osiadł na stałe w ZSRR). W oczy rzucała się duża ilość pań interesujących się szachami, co w omawianych czasach było rzadkością.

Otwarcie mistrzostw świata kobiet (fot. Jabłonowski, 29 XII 1949 r.)

Stopniowo zapełniała się sala. U góry na podwyższeniu estradowym widniały emblematy przedstawiające wieże szachowe ma tle szachownicy. Wokół umieszczono flagi dwunastu krajów, które reprezentowały najlepiej na świecie grające panie. Na najważniejszych miejscach zasiedli m.in. A. H. Apołłoinow, przedstawiciel Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu przy Radzie Ministrów (!) ZSRR, przedstawiciele Komitetu w osobach Postnikowa i Romanowa, mistrz świata w kategorii mężczyzn Michał Botwinnik i inni. Witane brawami, na estradzie stopniowo pojawiały się bohaterki zmagań o kobiecą koronę. Wchodziły w kolejności: mistrzyni ZSRR 1945, mieszkanka Leningradu (dzisiaj Petersburg) Walentyna Biełowa, najsilniejsza włoska szachistka Klarysa Benini, mistrzyni ZSRR z lat 1947 i 1948, mieszkanka Moskwy, Elizabeta Bykowa, mistrzyni Polski Róża Hermanowa, mistrzyni USA z lat 1944 i 1948 Gizela Gresser, czterokrotna mistrzyni Czechosłowacji Nina Hruškova – Belska, najsilniejsza szachistka Francji Chantal Chaude de Silans, mistrzyni USA z lat 1942, 1946 i 1948 Maya Karff, młoda przedstawicielka Niemieckiej Republiki Demokratycznej Edith Keller, mistrzyni Danii Ingrid Larsen, najsilniejsza szachistka Kuby Maria Teresa Mora (z powodu małej ilości Kubanek grających w szachy – mistrzostw kraju nie organizowano), wielokrotna mistrzyni ZSRR i aktualna mistrzyni kraju, mieszkanka Moskwy, Olga Rubcowa, czołowa szachistka Leningradu Ludmiła Rudenko, najsilniejsza przedstawiciela Anglii Eileen Tranmer i czołowa zawodniczka holenderska Fenny Heemskerk. Trzykrotna mistrzyni Węgier Jozsa Langos nie dotarła na czas, ale już jej pociąg zbliżał się do Moskwy.

Uroczystego otwarcia mistrzostw świata kobiet dokonał Postnikow i rozpoczął się piękny koncert Centralnej Orkiestry ZSRR (takie były czasy!).

Główna sędzina Wiera Ciudowa zapoznała wszystkich z regulaminem rozgrywek i przeprowadziła losowanie, które dało wyniki:

1. Benini (Włochy)
2. Hermanowa (Polska)
3. Chaude de Silans (Francja)
4. Gresser (USA)
5. Bykowa (ZSRR)
6. Keller (NRD)
7. Heemskerk (Holandia)
8. Larsen (Dania)
9. Langos (Węgry)
10. Karff (USA)
11. Biełowa (ZSRR)
12. Tranmer (Anglia)
13. Rudenko (ZSRR)
14. Rubcowa (ZSRR)
15. Hruškova – Belska (Czechosłowacja)
16. Mora (Kuba)

Na zakończenie ceremonii otwarcia tego wyjątkowego turnieju głos zabrał Postnikow: Dzisiaj otwieramy turniej o mistrzostwo świata w szachach w kategorii kobiet. Przeprowadzenie tego turnieju Międzynarodowa Federacja Szachowa powierzyła swojemu nowemu członkowi, Związkowi Radzieckiemu. Celem uczestnictwa przybyły najsilniejsze szachistki świata z Wielkiej Brytanii, Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Holandii, Danii, Włoch, Kuby, Polski, USA, Francji i Czechosłowacji. W drodze do Moskwy jest przedstawicielka Węgier. Szachistki tych krajów będą walczyć o zaszczytny tytuł mistrzyni świata! Miliony rosyjskich wielbicieli szachów, a także społeczność całego świata będzie z ogromnym zainteresowaniem śledzić przebieg walki w tym turnieju najsilniejszych!

Po złożeniu życzeń sukcesów, rozległy się burzliwe oklaski, po których głos zabrał znany szachista Ragozin (dzisiaj mamy wariant Ragozina w gambicie hetmańskim polegający na debiutowej wędrówce czarnego gońca na pole „b4”). Ragozin przypomniał historię meczów o kobiecą koronę:

• 1927 r. – w turnieju z udziałem 12 zawodniczek pierwsze miejsce i tytuł królowej szachów wywalczyła utalentowana czeska szachistka Vera Menchik.
• Kolejne mistrzostwa rozegrano w latach 1930, 1931, 1933, 1935, 1937 i wreszcie siódmy w Buenos Aires w 1939 roku. Nieustannie we wszystkich tych turniejach wygrywała Vera Menchik (później jako obywatelka Anglii).
• Dopiero w 1948 roku, z inicjatywy Sowieckiej Organizacji Szachowej, XIX Kongres FIDE postanowił wznowić turnieje o mistrzostwo świata kobiet.
• Po raz pierwszy w tego rodzaju rozgrywkach uczestniczą sowieckie szachistki!
• Następnie głos zabrali N. Błukiet, M. Botwinnik i Kisłowa, ale ich wystąpienia nie wniosły już niczego nowego.

Runda 1 – 20 grudnia 1949 r.

Wyniki I rundy:

1. Benini  0 : 1  Mora 
2. Hermanowa  ½ : ½   Hruškova – Belska
3. Chaude de Silans  ½ : ½   Rubcowa
4. Gresser  1 : 0  Rudenko
5. Bykowa  1 : 0  Tranmer
6. Keller  0 : 1  Biełowa
7. Heemskerk  ½ : ½   Karff 
8. Larsen  (przełożona)   Langos 

Stan po I rundzie: 

• 1 – 4  Mora, Gresser, Bykowa i Biełowa  1 pkt
• 5 – 10  Hermanowa, Hruškova – Belska, Chaude de Silans, Rubcowa, Heemskerk i Karff   0,5 pkt
• 11 – 16  Benini, Rudenko, Tranmer, Keller, Larsen (1) i Langos (1)  0 pkt

Przebieg I rundy opisuje główna sędzina Wiera Ciudowa.

Żeńskie mistrzostwa świata otwarto w sali koncertowej Domu Armii Czerwonej udekorowanej flagami 12 państw. Dokładnie o godzinie 17,30, 20 grudnia zostały uruchomione zegary.

Rozpoczęła się pierwsza runda.

Toczy się siedem partii. Węgierska szachistka Jozsa Langos jeszcze nie przyjechała i jej partia z Larsen została przełożona.

Jako pierwsza zakończyła się partia Benini – Mora. W gambicie hetmańskim czarne nieudanie przeprowadziły królewskiego skoczka na „b6”, a potem osłabiły pozycję wysuniętych pionów „e” i „f”. Figury białych zdobyły centrum i linię „c”. Jednakże wtargnięcie białej wieży na siódmą linię i zaraz potem zagranie wieżą na „c1” okazało się błędne. Za pomocą prostej kombinacji Mora postawiła białe przed wyborem straty hetmana lub dostania mata. Po 23. posunięciu Benini poddała się.

Jako druga zakończyła się partia Keller – Biełowa. W złożonym wariancie gambitu hetmańskiego, Biełowej (czarne) udało się wyrównać grę. W efekcie silnego nacisku białych, atakujących króla przeciwniczki, czarne musiały oddać piona. Nastąpił wzajemny silny niedoczas, w którym Biełowa wykazała zimną krew i zbudowała siatkę matową! Pod koniec partii Keller nie wytrzymała napięcia walki i niepoprawnie poświęciła wieżę. W 41. posunięciu Biełowa osiągnęła zwycięstwo.

Ostro przebiegała partia Chaude de Silans – Rubcowa. Białe poświęciły piona i wyprzedziły czarne w rozwoju figur. Rubcowa odparła pierwszy atak, a kiedy białe przeprowadziły kombinację związaną z ofiarą wieży, nieoczekiwanym kontruderzeniem (Gg4) wygrała jakość i piona. Jednakże dwa gońce i przewaga piona na hetmańskim skrzydle dały białym możliwość walki o remis. Chaude de Silans twardo broniła się i forsowała remis wiecznym szachem.

Pięknie rozegrano zamknięty wariant obrony sycylijskiej w partii Bykowa – Tranmer. Pozycja czarnych do dwudziestego posunięcia była bardzo ścieśniona i ich figury mogły poruszać się jednie po siódmej i ósmej linii. Do dyspozycji białych była natomiast cała szachownica. Partia została odłożona w wyraźnie lepszej pozycji dla białych i w dniu dogrywki Tranmer poddała się w 48. posunięciu.

W rzadkim wariancie partii hiszpańskiej z ruchem 3…Gc5, w partii Gresser – Rudenko powstała bardzo złożona pozycja, w której czarne zdołały zorganizować atak na królewskim skrzydle. Ale w dalszym etapie gry Rudenko prowadziła atak niedokładnie, straciła kilka temp, co doprowadziło do pogorszenia pozycji. Czarne straciły piona oraz jakość i w dniu dogrywek poddały się.

W partii Hermanowa – Hruškova-Belska czarne w obronie królewsko – indyjskiej straciły ważne tempo i otrzymały gorszą pozycję. W dalszej walce białe, co prawda przedwcześnie, rozpoczęły atak na królewskim skrzydle, ale i tak z pełnym powodzeniem. Partia została odłożona w pozycji, w której Hermanowa miała przewagę piona. Ale w dniu dogrywek grała końcówkę niedokładnie i partia zakończyła się remisem.

W atmosferze pełnej napięcia przebiegała partia Heemskerk – Karff. W gambicie hetmańskim Karff otrzymała ścieśnioną pozycję ze słabym pionem na linii „c”. Nieoczekiwanie ruchem e6 – e5 czarne dostały silną kontrgrę. Białe wygrały piona, ale ich goniec został wykluczony z gry. Równocześnie skoczek czarnych zajął silną pozycję na „c4”. Położenie białych stało się ciężkie. W niedoczasie Karff przeoczyła silną kontynuację obronną przeciwniczki i została zmuszona do przejścia do tylko trochę lepszej końcówki. W dniu dogrywek patia zakończyła się remisem.

Przedstawiamy komplet partii rozegranych w pierwszej rundzie mistrzostw świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Zastosowane poniżej skróty:

• NRD – Niemiecka Republika Demokratyczna
• ZSRR – Związek Sowiecki 

Obrona sycylijska [B25]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

 Bykowa – Tranmer

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.Sge2 Gd7 7.Ge3 Sd4 8.h3 Hc8 9.Hd2 Wb8 10.g4 b5 11.Sg3 b4 12.Sd1 Gc6 13.c3 bc3 14.bc3 Sb5 15.f4 e5? (Przyczyna dalszych kłopotów czarnych. Poprawne było 15…Sa3!)

16.f5! Sf6 17.g5 Sd7 18.0–0 Sb6 19.Hf2 Hd7 20.a4! Sc7 21.a5 Sc8 22.c4 Sa6 23.Hd2?! (Zaczął się obustronny niedoczas! Po 23.Gf3 z następnym 24.Gg4 białe miałyby wygraną pozycję) 23…Gf8 24.f6 Wb3 25.Sc3 Hc7 26.Wfb1 Wb1 27.Sb1 Sb4 28.Sc3 a6 29.Sge2 Hd8 30.Sg3 h6 31.Sd5 Gd5 32.ed5 Sa7 33.Kh2 hg5 34.Gg5 Hc8 35.Gf1 Hg4 36.Se4 Hf3 37.Hg2 Hg2 38.Kg2 Kd7 39.Ge2 Gh6 40.Kg3 Gg5 41.Sg5 (Niedoczas skończył się. Białe mają wygraną pozycję) 41…Kc7 42.Wb1 Kd7 43.Gg4 Kc7 44.Sf7 Wf8 45.Ge6 Sc8 46.Wd1 Sc2 47.Wb1 Sb4 48.Wb3 i czarne poddały się. Po zakończeniu partii Tranmer wyjaśniła, że zobaczyła iż po 48…Sc2 mogło nastąpić 49.Gc8! Wc8 (Jeśli 49…Wf7, to 50.Wb7) 50.Wb6 i białe wygrywają.

Trwa partia Bykowa (po prawej) – Tranmer (fot. Jabłonowski)

Gambit hetmański [D45]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Chaude de Silans – Rubcowa

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Sf3 c6 5.e3 a6 6.c5 Sbd7 7.Gd3 Hc7 8.0–0 e5 9.de5 Se5 10.Se5 He5 11.e4 de4 12.Se4 Se4 13.Ge4 Ge6 14.Hf3 Hc5 15.Ge3 Hd6 16.Gf4 Hd7 17.Wfd1 Hc8 18.Wac1 Ge7 19.Wc6 bc6 20.Gc6 Kf8 21.Ga8 Gg4 22.Wc1 Hc1 23.Gc1 Gf3 24.Gf3 Gf6 25.b3 g6 26.Kf1 Kg7 27.Ke2 Wc8 28.Kd1 Gd4 29.Ge3 Ge5 30.g3 f5 31.Ge2 Wd8 32.Kc2 Wd6 33.Gc4 h6 34.f4 Gf6 35.b4 g5 36.Kb3 g4 37.Kc2 h5 38.a4 h4 39.Gc5 Wc6 40.Gd5 Wc7 41.Kd3 a5 42.Kc4 ab4 43.Kb4 h3 44.Kb5 Gc3 45.Gb6 Wd7 46.Kc6 We7 47.a5 Ga5 48.Ga5 We2 49.Kd6 Wh2 50.Gc3 Kg6 51.Ke7 We2 52.Kf8 Wc2 53.Gf7 Kh7 54.Gg8 i remis.

Trwa partia Chaude de Silans (po prawej) – Rubcowa (fot. Jabłonowski)

Partia hiszpańska [C64]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Gresser (USA) – Rudenko (ZSRR)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.c3 f5 5.d4 fe4 6.dc5 ef3 7.Hf3 Sf6 8.Gg5 0–0 9.0–0 He7 10.Gc4 Kh8 11.b4 a5 12.Gf6 Wf6 13.Hd5 Wf8 14.b5 Sd8 15.Sd2 c6 16.Hd6 Hd6 17.cd6 b6 18.Wfe1 cb5 19.Gb5 Sf7 20.Sc4 Ga6 21.Ga6 Wa6 22.Se5 Sd6 23.Sd7 Wc8 24.Wad1 b5 25.h3 Sf7 26.We7 Kg8 27.Wde1 Sd6 28.W1e6 Wc3 29.Se5 h6 30.Wd7 Wc5 31.Sf7 Sf7 32.Wa6 Se5 33.Wb7 b4 34.Waa7 Sc6 35.Wg7 Kf8 36.Waf7 Ke8 37.Wb7 Wf5 38.Wg8 Wf8 39.Wf8 Kf8 40.Wb6 Se5 41.Wh6 i czarne poddały się.

Gambit hetmański [D63]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Benini (Włochy) – Mora (Kuba)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c4 d5 4.Sc3 Sbd7 5.Gg5 Ge7 6.e3 0–0 7.Wc1 c6 8.a3 We8 9.Gd3 dc4 10.Gc4 Sd5 11.Ge7 He7 12.0–0 Sc3 13.Wc3 e5 14.d5 cd5 15.Gd5 Sb6 16.Ge4 f5 17.Gb1 e4 18.Sd4 Kh8 19.Hc2 Gd7 20.Ga2 Wac8 21.Wc7 Hd6 22.Wc1 Wc7 23.Hc7 Wc8 i białe poddały się.

 Gambit hetmański [D66]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Keller (NRD) – Biełowa (ZSRR)

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.Sf3 0–0 7.Wc1 h6 8.Gh4 c6 9.Gd3 dc4 10.Gc4 b5 11.Gd3 a6 12.a4 ba4 13.Sa4 Gb4 14.Sd2 Ha5 15.Sc3 c5 16.Sb3 Hb6 17.dc5 Gc5 18.0–0 Ge7 19.Sa4 Hd8 20.Gg3 Wa7 21.He2 Sd5 22.Wfd1 He8 23.Sd4 Sb4 24.Gb1 Sf6 25.Sc5 Sd7 26.Se4 e5 27.Sf5 Sb6 28.Sed6 Gd6 29.Sd6 He7 30.Hh5 f5 31.Sf5 Gf5 32.Gf5 Hf6 33.Gb1 We7 34.Wc5 Sd7 35.Wc4 a5 36.Wg4 He6 37.Wg6 Sf6 38.Hh6 Hb3 39.Wd2 Wc8 40.Wg7 Wg7 i białe poddały się.

Trwa partia Chaude de Silans (po prawej) – Rubcowa (fot. Jabłonowski) 

Obrona Nimzowitscha [E51]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Heemskerk (Holandia) – Karff (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 d5 5.Gd2 0–0 6.Sf3 Sc6 7.Gd3 dc4 8.Gc4 a6 9.0–0 b5 10.Gd3 Gb7 11.a3 Ga5 12.Wc1 We8 13.Se4 Gd2 14.Sfd2 Se4 15.Se4 Wa7 16.Sc5 Se7 17.Sb7 Wb7 18.Hc2 h6 19.Ge4 Sd5 20.Hc5 We7 21.b4 Wb8 22.Hc2 Sb6 23.Gd3 Wc8 24.Hb1 Wd7 25.Wfd1 c6 26.Wd2 Wd6 27.Wdc2 e5 28.Gf5 Wc7 29.de5 Wd5 30.e4 Wd3 31.e6 Sc4 32.ef7 Kf8 33.Wc3 Wd2 34.Wg3 Hd4 35.Wf1 Wf7 36.Ge6 Wff2 37.Wf2 Wf2 38.Kh1 Sd2 39.Hg1 Wf1 40.Wf3 Wf3 

 41.Hd4 Wf1 42.Hg1 Wg1 43.Kg1 Se4 44.Gd7 c5 45.Gc6 cb4 46.ab4 Sc3 47.Gb7 Ke7 48.Kf2 Kd6 49.Ga6 Kd5 50.Ke3 Kc4 51.Kf4 Sd5 52.Kf5 Se3 53.Kg6 Sg2 54.Kg7 Kb4 i remis.

Fenny Heemskerk brała udział w pierwszych czterech Olimpiadach Szachowych Kobiet (Emmen 1957, Split 1963, Oberhausen 1966 i Lublin 1969). W tych czasach Holandia była jedną z potęg szachowych w kategorii kobiet.

W czasie omawianych mistrzostw świata kobiet miała 30 lat. Mistrzostwa Holandii wygrywała w latach 1937, 1939, 1946 i 1949. Po mistrzostwach świata w Moskwie była mistrzynią Holandii jeszcze w latach 1950, 1952, 1954, 1956, 1958 i 1961.

 Obrona Nimzowitscha [E21]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Hermanowa (Polska) – Hruškova-Belska (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.Sf3 b6 3.g3 Gb7 4.Gg2 e6 5.c4 Gb4 6.Sc3 d6 7.0–0 Gc3 8.bc3 Sc6 9.Sd2 d5 10.cd5 ed5 11.e4 Se7 12.e5 Sd7 13.Hg4 0–0 14.Sf3 Gc8 15.Gh6 Sg6 16.Gg5 f6 17.He6 Kh8 18.Hd5 Ga6 19.ef6 Sf6 20.Hd8 Wad8 21.Wfe1 Wde8 22.Gf6 gf6 23.We3 Kg7 24.Wae1 Kf7 25.Sd2 We3 26.Gd5 Ke7 27.We3 Kd8 28.Gg2 Se7 29.c4 Gc8 30.Kf1 Sf5 31.Wd3 a5 32.Ge4 Sd6 33.Gc6 Ga6 34.Wc3 Wf7 35.Ke1 We7 36.Kd1 Gb7 37.Gb7 Sb7 38.We3 Wf7 39.Sf3 Kd7 40.Kd2 Kd8 

41.Kd3 Kd7 42.Sd2 f5 43.Sf3 Wf6 44.Se5 Kd6 45.f4 h6 46.h3 c6 47.a4 Kc7 48.Sf3 Kd7 49.We5 c5 50.Sh4 cd4 51.Sf5 Sc5 52.Kd4 Sa4 53.Wd5 Kc7 54.We5 Sc5 55.Se3 Kd6 56.Sf5 Kc7 57.Se3 Kd6 58.Sd5 Wg6 59.g4 Sd7 60.We3 We6 61.We6 Ke6 62.f5 Kf7 63.Kc3 Kg7 64.Kb2 Se5 65.Sb6 Kf6 66.Sd5 Kg5 67.Kc3 Kh4 68.Sf4 Kg3 69.Sg6 Sd7 70.Se7 Kh3 71.Sg8 Kg4 72.Sh6 Kg5 73.Sf7 Kf5 74.Sd6 Ke5 75.Sb7 Sb6 76.Sa5 Sc4 i remis.

Róża Hermanowa w trakcie moskiewskich rozgrywek miała 48 lat. W latach 1949 i 1950 triumfowała w mistrzostwach Polski. Podobnie jak wszystkie uczestniczki mistrzostw świata, po zakończeniu imprezy otrzymała tytuł mistrzyni międzynarodowej. O ile od roku 1950 wprowadzono tytuły mistrza międzynarodowego i arcymistrza w kategorii mężczyzn, panie musiały czekać aż do 1976 roku, kiedy wprowadzono tytuł arcymistrzyni. 

Chwila odpoczynku uczestniczek mistrzostw świata. Od lewej: Chaude de Silans, Biełowa, Tranmer, Hermanowa, Benini i Bykowska; (zdjęcie K. Wdowina)

Partia angielska [A34]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

 Larsen (Dania) – Langos (Węgry)

1.c4 c5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 e5 4.e3 Sf6 5.d4 ed4 6.ed4 cd4 7.Sd4 Ge7 8.Sc6 dc6 9.Ge2 Hd1 10.Gd1 Gf5 11.Ge2 0–0 12.0–0 Wfe8 13.a3 Gc5 14.Gf4 Gd4 15.Wfe1 Se4 16.Sd1 Sc5 17.Ge3 Sb3 18.Gd4 Sa1 19.Se3 Sc2 20.Sc2 Gc2 21.Ge3 f6 22.Gf3 Ge4 23.Ge2 Wad8 24.Wc1 We7 25.c5 b5 26.b4 a6 27.Kf1 h6 28.h4 Gd3 29.Wa1 f5 30.g3 Ge2 31.Ke2 We4 32.Wd1 Wd1 33.Kd1 Kf7 34.Kd2 Ke6 35.Kd3 Kd5 36.f3 We7 37.h5 Wd7 38.Gf4 a5 39.Gd6 ab4 40.ab4 Wa7 41.Gf8 Wf7 42.Gd6 g6 43.hg6 Wg7 44.Ke3 Wg6 45.Kf4 Ke6 46.Gc7 Wg5 47.Gd8 Wg7 48.Gb6 Wd7 49.Ga5 Wd4 50.Ke3 Kd5 51.f4 h5 52.Kf3 Wd3 53.Kg2 Ke4 54.Kh3 Wb3 55.Kh4 Wd3 56.Gb6 Kf3 57.Kh5 Kg3 58.Kg5 Wd5 59.Gc7 Kf3 60.Kf6 Ke4 61.Ge5 Kd3 62.Kf5 Kc4 63.Ke6 Kb4 64.f5 Kc5 65.f6 Wd8 66.f7 Kc4 67.Ke7 Wa8 68.f8H Wf8 69.Kf8 Kd5 70.Gg7 c5 71.Ke7 b4 72.Kd7 c4 73.Kc7 c3 74.Kb6 Kc4 i białe poddały się. Partię rozegrano 21 grudnia 1949 roku, bo jak pamiętamy, Langos przyjechała do Moskwy z opóźnieniem.

Po pierwszej rundzie organizatorzy przeprowadzili krótkie ankiety z dwoma uczestniczkami turnieju. Zamieszczamy je poniżej.

1.  Róża Hermanowa (Polska)

Jestem z zawodu lekarzem. Pracuję w jednym z ambulatoriów w pol-skiej miejscowości Łodzi. 

Szachami zainteresowałam się jako nastolatka. Lata minęły, a ja ciągle jestem wielbicielką tej wspaniałej gry.   

 Niejednokrotnie brałam udział w mistrzostwach Polski i je wygrywa-łam. W 1935 roku w Warszawie i w 1937 roku w Sztokholmie grałam w mi-strzostwach świata.

Moskiewski turniej, według mnie, wyróżnia się silną obsadą. Myślę, że tytuł mistrzyni świata zdobędzie któraś z sowieckich szachistek.

2.  Ingrid Larsen (Dania) 

W szachy gram od dziecka, ale poważnie zajęłam się nimi dwanaście lat temu. Nie raz z powodzeniem występowałam w mistrzostwach Danii, w których zdobywałam mistrzostwo kraju. 

Dwukrotnie brałam udział w mistrzostwach świata – w 1937 roku w Sztokholmie i w 1939 roku w Buenos Aires. Turniej moskiewski, według mnie, jest silniejszy od wszystkich poprzednich mistrzostw świata. Jeśli oczywiście pominiemy fakt, że w tamtych startowała Vera Menchik. 

Jeśli chodzi o faworytki, to w tym momencie trudno mi je wytypować. To będzie możliwe po półmetku rozgrywek. 

W Moskwie, my uczestniczki, zobaczyłyśmy wiele interesujących rzeczy. Najbardziej podobało mi się widowisko baletowe „Jezioro łabędzie”, ja-kie miało miejsce w Teatrze Wielkim.

Sala gry (zdjęcie G. Jabłonowski)

Runda 2 – 22 grudnia 1949 r.

Wyniki II rundy:

1. Langos  ½ : ½  Mora
2. Karff  1 : 0  Larsen
3. Biełowa  0 : 1  Heemskerk
4. Tranmer  0 : 1  Keller
5. Rudenko  1 : 0  Bykowa
6. Rubcowa  1 : 0  Gresser
7. Hruškova – Belska  0 :1  Chaude de Silans
8. Benini  1 : 0  Hermanowa 

Stan po II rundzie: 

• 1 – 6  Chaude de Silans, Heemskerk, Langos, Karff, Rubcowa i Mora  1,5 pkt
• 7 – 12  Benini, Gresser, Bykowa, Keller, Biełowa i Rudenko  1 pkt
• 13 – 14  Hermanowa i Hruškova – Belska   0,5 pkt
• 15 – 16  Larsen i Tranmer  0 pkt

Przebieg drugiej rundy opowie nam arcymistrz Ragozin.

Minęło dziesięć lat od poprzednich mistrzostw świata kobiet. Która z pań jest teraz najsilniejszą szachistką? Kto pretenduje do pierwszego miejsca w mistrzostwach świata?

Mimo poznania wyników pierwszych dwóch rund, nawet najwięksi znawcy tematu, nie mogliby pokusić się o próbę udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania. Jedno wszak było pewne: w ciągu ostatnich dziesięciu lat szachistki zrobiły wielki krok naprzód.

W pierwszych dwóch rundach uczestniczki wykazały się nie tylko dobrą znajomością teorii, ale i umiejętnością rozgrywania skomplikowanych pozycji. W każdej partii toczyła się śmiała walka, a szachistki nie unikały możliwości poświęcenia materiału.

Grająca białymi Rudenko już w debiucie (partia katalońska) poświęciła piona Bykowej. Zdobywszy centrum szachownicy, Rudenko rozpoczęła silny atak na królewskim skrzydle. Po 17. ruchach pięć białych pionów groźnie ustawiło się na czwartej linii, a potem nastąpił szturm na pozycję czarnego króla. Bykowa nie zdołała odpowiedzieć kontruderzeniem na hetmańskim skrzydle, gdzie miała piona więcej i musiała przejść do pasywnej obrony. Po 31. posunięciach atak białych zakończył się sukcesem – Rudenko zdobyła skoczka, co zadecydowało o wyniku partii. W dniu dogrywek, mimo heroicznej obrony, Bykowa musiała podpisać kapitulację.

W partii Rubcowa – Gresser, moskiewska szachistka uzyskała lepszą pozycję i dysponowała dwoma aktywnymi gońcami. Gresser zdołała jednego z nich wymienić, ale dążąc do uproszczeń, Amerykanka dopuściła do przeniknięcia wrogiego hetmana do jej obozu. Mistrzyni ZSRR dzięki temu manewrowi zdobyła piona „a”. Powstała pozycja była jednak nadal niejasna. Białe prawidłowo nie pozwoliły na wymianę hetmanów, gdyż przy różnopolowych gońcach czarne miały ogromne szanse na remis. Rubcowa dokładnie oceniła pozycję, doprowadziła partię do końcówki hetmańskiej i jej wolny pion „a” dotarł aż do pola przemiany. Gresser przegrała.  

Bardzo dobrze rozegrała partię Chaude de Silans walcząca z Hruškovą – Belską. Uzyskując w debiucie (obrona sycylijska) silne pionowe centrum, Hruškova – Belska straciła dużo czasu na przeprowadzenie czarnopolowego gońca na wielką przekątną, a następnie osłabiła pozycję własnego króla. Za pomocą przełomu w centrum d6 – d5 Chaude de Silans otworzyła pozycję i związała figury białych. W 27. ruchu wygrała figurę, a po dwóch kolejnych posunięciach triumfowała.

W spotkaniach Tranmer – Keller i Mora – Langos także rozegrano obronę sycylijską.

Tranmer przeprowadziła szturm pionami na królewskim skrzydle i pozycja czarnych wyglądała na trudną. Keller wykazała zimną krew i cierpliwie broniła się. W wielkim niedoczasie Tranmer przeceniła swoją pozycję i poświęciła trzy piony nie otrzymując jednak za nie rekompensaty. W dogrywce Keller bez problemów zrealizowała przewagę.

Spokojny przebieg miała partia Mora – Langos. Białe manewrowały w centrum i na hetmańskim skrzydle. W efekcie zdołały stworzyć w obozie czarnych słabego piona „b5”. W zamian Langos dysponowała parą gońców. Partia została odłożona.

W partii Karff – Larsen toczyła się walka w pozycyjnym stylu. Po debiucie lepiej stanęła Larsen. Dunka zajęła wolną linię „d” i zmusiła białe figury do obrony słabego piona „d3”. Jednakże Larsen nie znalazła prawidłowego planu gry, a w niedoczasie straciła całą przewagę pozycyjną. Karff drugą fazę partii rozegrała perfekcyjnie i wygrała jakość. Partia była odłożona, a w dogrywce Amerykanka zrealizowała przewagę.

Spotkanie Benini – Hermanowa przebiegało pod znakiem dominacji białych. Hermanowa słabo rozegrała debiut. Białe poprowadziły dokładnie atak na hetmańskim skrzydle i wygrały jakość. W końcówce Benini dokładnie realizowała przewagę i w 33. posunięciu zwyciężyła.

Największym zainteresowaniem kibiców cieszyła się partia mieszkanki Leningradu Biełowej z Heemskerk. Po debiucie (obrona Nimzowitscha) Bielowa otrzymała aktywną pozycję. Czarne zdołały skonstruować kontruderzenie na hetmańskim skrzydle, gdzie miały gońca świetnie ulokowanego na polu „a6”. Bielowa mogła go wymienić, ale nie chciała rozstawać się z para gońców. Chętnie też zgodziła się na obustronne zaostrzenie pozycji. Jednakże Leningradka straciła bardzo dużo czasu i znalazła się w silnym niedoczasie. Na kolejne 13 posunięć miała tylko osiem minut. Heemskerk wykorzystała niedobór czasu u przeciwniczki, zdobyła dwa piony i osiągnęła zwycięstwo w partii.

Partia angielska [A28]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Rubcowa (ZSRR) – Gresser (USA)

1.c4 e5 2.Sc3 Sf6 3.Sf3 Sc6 4.d4 e4 5.Se5 (Częściej gra się 5…Sd2, jak grał Botwinnik w piątej partii meczu z Flohrem. Ruch w tekście daje białym tylko równą grę) 5…Gb4 6.Gg5 h6 7.Gh4 (To jest silniejsze niż 7.Gf6 Hf6 8.Sc6 e3! z silnym atakiem czarnych) 7…He7 8.Sc6 bc6 (Lepsze było 8.dc6. Teraz białe stoją lepiej) 9.e3 0–0 10.Ge2 d6 11.0–0 Gc3 12.bc3 Gd7 13.Wb1 Wfb8 14.Hd2 (Przygotowanie do ruchu f3, ale w następnym posunięciu białe rezygnują z tego planu. Lepsze było od razu 14.Hc2) 14…He6 15.Hc2 (Grożąc 16.Gf6 i wymuszając kolejny ruch czarnych) 15…g5 16.Gg3 Se8 (Czarne bronią punkty „d6” i „c7” szykując się na ruch białych c4 – c5. Ale teraz skoczek nie kontroluje pola „e4” i pojawia się groźba otwarcia pozycji dla białych gońców za pomocą ruchu pionem f2 – f3) 17.Kh1 Sg7 (Białe groziły manewrem 18.f3 ef3 19.Gf3 He3? 20.Wbe1 i hetman czarnych jest złapany. Teraz na ruch 18.f3 nastąpi 18…Sf5. Białe rozpoczynają akcję na skrzydle hetmańskim, gdzie mają przewagę) 18.Wb8 Wb8 19.Wb1 He8 20.c5! (Złe było 20.Wb8 Hb8 21.He4 z powodu 21…Hb2!) 20…Sf5 21.cd6 cd6 22.c4 (Znowu grozi c4 – c5) 22…c5? (Ten ruch likwiduje groźbę c4 – c5, ale oddaje białym linię „b”, co doprowadzi do straty piona. Lepsze było 22…Sg3 23.hg3 d5 i białe miały tylko lepszą grę) 23.dc5 Wb1 24.Hb1 Sg3 25.hg3 dc5

 26.Hb7 (To wtargnięcie hetmana rozstrzyga) 26…He6 27.Ha7 Hc6 28.Hb8 Hc8 29.He5! Hc6 30.f4 ef3 31.Gf3 Hb6 32.Kh2 Ha6 33.He7 Ge6 34.Gd5 Hc8 35.Ge6 fe6 36.a4 e5 37.He5 Hg4 38.He8 Kg7 39.a5 Hc4 40.Hd7 Kg6 41.Hc6 Kg7 42.a6 He2 43.Hd7 (uwagi mistrzyni ZSRR Olgi Rubcowej) i czarne poddały się.

Trwa partia Rubcowa (po prawej) – Gresser (fot. Jabłonowski)

Obrona Nimzowitscha [E47]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Biełowa (ZSRR) – Heemskerk (Holandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d6 6.Sge2 e5 7.0–0 Sc6 8.Sd5 ed4 9.ed4 h6 10.Sb4 Sb4 11.Gb1 d5 12.b3 a5 13.Sf4 Gg4 14.f3 Gc8 15.We1 b6 16.c5 Ga6 17.a3 Sc6 18.Gb2 Hd7 19.Hd2 bc5 20.dc5 d4 21.Gc2 Wfe8 22.Wad1 We1 23.We1 We8 24.We8 He8 25.Kf2 He5 26.b4 ab4 27.ab4 g5 28.Sd3 Hh2 29.Ga4 g4 30.Hf4 Hh4 31.Hg3 Hg5 32.Gc1 Hf5 33.Gc6 Hd3 34.b5 Hc2 35.Kg1 Hc1 36.Kh2 Hc5 37.Hc7 Gb5 38.Hb8 Kg7 39.Gb5 Hh5 40.Kg3 gf3 41.gf3 Hg5 42.Kf2 He3 43.Kg2 Hd2 44.Kh3 Hg5 45.Hb6 h5 46.Gc4 Hf5 47.Kg3 He5 48.Kh3 h4 49.Kh4 Hf4 50.Kh3 Hf3 i białe poddały się.

Debiut Retiego [A13]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Karff (USA) – Larsen (Dania)

1.Sf3 d5 2.c4 e6 3.g3 Sf6 4.Gg2 dc4 5.Ha4 Sbd7 6.Hc4 c5 7.0–0 Ge7 8.d3 0–0 9.b3 a6 10.Gb2 b5 11.Hc2 Gb7 12.Sbd2 Wc8 13.Wac1 Hb6 14.Hb1 Wfd8 15.a4 Gd6 16.Ha1 Ga8 17.e4 Ge7 18.Wfd1 Sb8 19.Sf1 Sc6 20.Se3 Sb4 21.Se1 Wc7 22.h3 Wcd7 23.Gf1 Hb7 24.Hb1 Sh5 25.Ge2 g6 26.Gf3 Hb6 27.Sg4 f6 28.Gc3 Sc6 29.Gg2 e5 30.Ha2 Kg7 31.Gd2 g5 32.Gc3 Sd4 33.Se3 He6 34.Gd4 Wd4 35.Sf5 Kg6 36.Sd4 ed4 37.ab5 ab5 38.Wa1 Gc6 39.Sf3 Wa8 40.Hc2 Wa1 41.Wa1 Gd7 42.Wb1 h6 43.b4 Hd6 44.bc5 Hc5 45.Hb2 Hc3 46.Sd4 Hd3 47.Sb5 Hb5 48.Hb5 Gb5 49.Wb5 Gd6 50.Kf1 Sg7 51.Ke2 Ge5 52.Ke3 Se6 53.Wd5 h5 54.Gf1 h4 55.Kf3 hg3 56.fg3 Sd4 57.Kf2 Se6 58.Ge2 Sd4 59.Gg4 Sb3 60.Wd7 Sd4 61.Ke3 f5 62.ef5 Sf5 63.Ke4 i czarne poddały się.

Partia katalońska [E01]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Rudenko (ZSRR) – Bykowa (ZSRR)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.Gg2 Sc6 5.Sc3 Gb4 6.a3 Gc3 7.bc3 0–0 8.Gg5 dc4 9.e4 h6 10.Gf6 Hf6 11.f4 Gd7 12.Sf3 Wab8 13.0–0 b5 14.He2 He7 15.g4 g6 16.h4 Kg7 17.h5 a6 18.g5 Wh8 19.hg6 fg6 20.gh6 Wh6 21.Sg5 e5 22.He3 ed4 23.cd4 Sd8 24.d5 Sf7 25.Hd4 Kg8 26.Sf3 Gh3 27.e5 Gg2 28.Kg2 Wd8 29.Wh1 Hf8 30.e6 Wh1 31.ef7 Hf7 32.Wh1 Hg7 33.Se5 g5 34.f5 We8 35.We1 Hf6 36.Sf3 Hf7 37.Sg5 Hf8 38.We8 He8 39.Se6 Hf7 40.Hg4 Kh8 41.Kf3 Hh7 42.Hg6 Hh1 43.Kg4 Hg2 44.Kh5 Hh3 45.Kg5 Hg3 46.Kf6 Hh4 47.Kf7 Hh7 48.Kf8 i czarne poddały się.

 Obrona sycylijska [B85]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

 Mora (Kuba) – Langos (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e6 7.Ge3 a6 8.0–0 Hc7 9.Sb3 Ge7 10.f4 0–0 11.Gf3 Sa5 12.Sa5 Ha5 13.He1 Hc7 14.Hf2 Gd7 15.Gb6 Hc8 16.Wad1 Gc6 17.Wd2 Sd7 18.Ge3 Hc7 19.Wfd1 Wac8 20.a3 b5 21.Sa2 Gb7 22.Sc1 Sc5 23.Gc5 Hc5 24.Hc5 Wc5 25.Sb3 Wc7 26.Kf2 Wd8 27.c3 Kf8 28.Wd4 Ke8 29.a4 e5 30.fe5 de5 31.Wd8 Gd8 32.ab5 ab5 33.Ke2 Ge7 34.Sd2 h6 35.Kd3 Gg5 36.Sb1 Ga6 37.b4 Gf4 38.g3 Gg5 39.Kc2 Ge7 40.Kb3 Gc8 41.Sa3 Ge6 42.Kb2 Gc4 43.Sc4 bc4 44.Wd5 f6 45.Gh5 Kf8 46.Ge2 g6 47.Wa5 Gd6 48.Ka3 f5 49.Ka4 Ke7 50.ef5 gf5 51.Kb5 e4 52.Gc4 Kf6 53.Wa6 Ke5 54.Wc6 Wa7 55.Wc8 Kf6 56.Wh8 Kg7 57.Wg8 Kf6 i remis.

Obrona sycylijska [B80]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Tranmer (Anglia) – Keller (NRD)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.g3 a6 7.Gg2 Hc7 8.0–0 Gd7 9.Kh1 Sc6 10.f4 Wc8 11.Sb3 b5 12.Ge3 Ge7 13.a3 0–0 14.g4 Wfd8 15.g5 Se8 16.h4 Sa5 17.Sa5 Ha5 18.f5 Hc7 19.Hf3 f6 20.Gh3 Hc4 21.Wad1 Sc7 22.Wd4 Hc6 23.Hh5 ef5 24.g6 hg6 25.Hg6 fe4 26.Wg1 Gf8 27.Gg2 d5 28.Gf1 Ge8 29.Hg4 Gf7 30.Se2 Hc2 31.h5 Se6 32.h6 g6 33.Wd2 Hc7 34.h7 Kh8 35.Hh4 Gg7 36.Gh3 g5 37.Hf2 He5 38.Sd4 Wc7 39.Se6 Ge6 40.Gd4 Hd6 41.Ge6 He6 42.Gb6 e3 43.He3 He3 44.Ge3 We7 45.Gd4 Kh7 46.Wgd1 Kg6 47.Gb6 Wdd7 i białe poddały się.

Partia pionem hetmańskim [D02]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Benini (Włochy) – Hermanowa (Polska)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 d5 4.Gg2 e6 5.c4 Gg7 6.Gg5 c5 7.0–0 Hb6 8.Sc3 cd4 9.Sd4 Se4 10.Se4 de4 11.c5 Hc7 12.Sb5 Hd7 13.Hd7 Kd7 14.Ge4 f6 15.Wad1 Ke7 16.Gf6 Gf6 17.Sc7 Sd7 18.Sa8 Sc5 19.Gg2 Gd7 20.b4 Sa6 21.Gb7 Sb4 22.Gf3 Ge5 23.a3 Sc6 24.Wc1 Sd4 25.Sc7 Wc8 26.Sa6 Wc1 27.Wc1 Gb5 28.Sb4 Kf6 29.Kg2 Se2 30.Ge2 Ge2 31.Sc6 Gb2 32.Wc2 Gb5 33.Sa7 i czarne poddały się. 

Trwa partia Benini (po prawej) – Hermanowa (fot. Jabłonowski)

Obrona sycylijska [B51]

Mistrzostwa świata kobiet, Moskwa 1949 – 1950

Hruškova – Belska (Czechosłowacja) – Chaude de Silans (Francja)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gb5 Sd7 4.c3 Sgf6 5.He2 e6 6.d4 cd4 7.cd4 Ge7 8.0–0 0–0 9.Gd2 a6 10.Gd3 e5 11.Gc3 ed4 12.Sd4 Sc5 13.Gc2 Gd7 14.Sd2 We8 15.Wae1 Wc8 16.f4 Sa4 17.Ga4 Ga4 18.Kh1 Gd7 19.h3 b5 20.g4 d5 21.e5 Se4 22.Se4 de4 23.He4 

 23…Wc4 24.Hd3 Gc6 25.Kh2 Hd5 26.Hd2 b4 27.f5 bc3 28.bc3 Wc3 29.We2 Gb4 i białe poddały się.

Sylwetki uczestniczek

Olga Nikołajewna Rubcowa urodziła się w Moskwie w 1910 roku. Jej ojciec, profesor Moskiewskiego Instytutu Technicznego imienia Baumanna był wielbicielem szachów. Posiadał pierwszą kategorię, co w Związku Sowieckim wiele znaczyło. W latach dwudziestych ubiegłego wieku brał aktywny udział w turniejach. Ojciec nauczył Olgę gry w szachy, kiedy jeszcze była małym dzieckiem.

Zawodowo zainteresowała się szachami młoda Olga w 1925 roku w czasie turnieju międzynarodowego w Moskwie. Wraz z koleżankami i kolegami ze szkoły codziennie odwiedzała salę gry i z wielkim zainteresowaniem śledziła grę czołowych szachistów świata.

W szkole, gdzie uczyła się Rubcowa, w 1926 roku zorganizowano turniej szachowy. Ku zakończeniu wszystkich Olga ograła wielu swoich kolegów i od tego momentu reprezentowała szkołę w rozgrywkach drużynowych, grając na drugiej szachownicy.

Pod koniec 1926 roku Rubcowa wzięła udział w otwartym turnieju zorganizowanym przez gazetę „Komsomolska prawda” i w żeńskiej grupie zdobyła 7 punktów z ośmiu partii, co dało jej pierwsze miejsce.

Wkrótce Olga Rubcowa otrzymuje nominację do drużyny w tradycyjnych rozgrywkach Moskwa – Leningrad. Spotkanie odbyło się w dniach 1 – 2 maja 1927 roku w Leningradzie. Grając na drugiej szachownicy (na pierwszej grała Moraczewska), zdobyła 1,5 punktu z 2 partii. w nagrodę została wysłana do Moskwy na pierwsze żeńskie mistrzostwa, gdzie spotkała się z doświadczonymi szachistkami z Moskwy i Leningradu. Znowu wszystkich zaskoczyła uzyskując 8,5 punktu z 10 partii bez porażki (trzy remisy). Otrzymała tytuł mistrzyni ZSRR i przyznano jej drugą kategorię.

W 1928 roku Rubcowa wystartowała w pierwszym czempionacie Moskwy. Zajęła drugie miejsce (10,5 punktu z 12 partii) przegrywając partię ze zwyciężczynią Rudenko (12 punktów z 12 partii!).

Nie powiodło się Rubcowej w kolejnych mistrzostwach ZSRR w 1934 roku, W półfinale zajęła drugą lokatę, a w finale podzieliła 6 – 8 miejsce. Wygrała Siemienowa. Ale już rok później w meczu z Siemienową triumfowała ze wspaniałym wynikiem 8:2! Ten sukces dał jej ponownie tytuł mistrzyni ZSRR.

W 1936 roku Rubcowa pojechała na turniej „męski”. Turniej okazał się dla niej zbyt silny, ale pokonała jednego mistrza i zremisowała ze sławnym arcymistrzem Lilienthalem. W tym samym roku była trzecia na kolejnych, żeńskich mistrzostwach kraju. Ale rok później wraca na „tron” z wynikiem 12,5 punktu z 15 partii i wyprzedzając kolejne rywalki, Siemienową i Moraczewską, o dwa punkty.

W 1940 roku Rubcowej przyznano pierwszą kategorię według męskiej kwalifikacji! Pięć lat później jest 3 – 4 w żeńskim czempionacie, a w 1946 roku zajęła drugie miejsce w mistrzostwach Moskwy. W 1947 roku, znowu w mistrzostwach Moskwy dzieli pierwsze miejsce z Wójcik, ale w meczu o tytuł, gromi ją 4:0.

Mistrzostwa ZSRR w 1947 roku dały jej piąte miejsce, a w 1948 zdobyła trzecią nagrodę. W roku organizacji mistrzostw świata kobiet w szachach, które w tym miejscu opisujemy, Rubcowa znowu została mistrzynią.